NadMorze

wczasy, wakacje, urlop

Pomorze-Zaślubiny z Polską

27 sierpień 2013r.

Dla odrodzonej Polski Pomorze jest ogniwem, łączącym ją z Morzem Polskim i terenem najcenniejszym, na którym myśl polska, wola i praca sprzęgły się nieodwołalnie dla dobra ojczystego, w jedną twórczą i serdeczną całość. Od Tatr do Bałtyku, jak za Chrobrego i przed zbrodnią rozbiorów dźwięczy tu polska mowa i po dawnemu, do wygrywającego prasłowiańskie hymny bałtyckiego brzegu — sięga dziś Państwo Polskie, związane z morzem, najistotniejszą arterią swych ziem: Tu u krańca stałego lądu znajduje się granica nasza, najbardziej naturalna ze wszystkich i stoją wrota na świat daleki otwarte. Granica to szczupła niestety i wrota raczej uchylone tylko, nie mniej jednak posiadanie choćby małego skrawka wybrzeża morskiego stanowi skarb nieoceniony, którego wyzyskanie od nas samych przede wszystkim zależy. Roli tej Pomorza dawna Polska nie doceniała i choć krzyżackiego intruza, który nam bramę do. niego zatarasował, pokonaliśmy w grunwaldzkiej potrzebie i przez długie stulecia dzierżyliśmy brzeg kaszubski nieprzerwanie, mimo mądre zamysły i pociągnięcia flotowe Zygmunta Augusta, Batorego i Władysława IV-go dla opinii polskiego społeczeństwa morze było zawsze żywiołem obcym. Wolność nad wszystko miłując przodkowie na- Obecnie umiemy ocenić skarb swój i potrafimy użyć go odpowiednio, a wydrzeć go sobie nie damy nikomu. I z młodzieży naszej, zadomowionej już na pobrzeżu bałtyckim wyrasta pokolenie, dla którego morze stanie się składnikiem pojęcia: „Ojczyzna", równoważnym z ziemią. Wprawdzie na karcie Europy połączenie z nim zaznacza się tylko wąskim paskiem, zwanym przez nieprzyjaciół „korytarzem", ale rozszerza ten pas i umacnia go przeciw wszelkim wrogim zakusom, niezmożo-ny pancerz woli i miłości Narodu. • Od chwili symbolicznych zaślubin Polski z Bałtykiem — entuzjazm społeczeństwa naszego dla Morza Polskiego, łączy się z pracą, która, cały świat zadziwia, a której wyrazem jest: — Gdynia! Takimi słowy zaczyna i kończy Jerzy Smoleński swe świetnym piórem napisane dziełko — Województwo pomorskie o-bejmuje ziemie, które w obszarze Rzeczypospolitej szczególnie ważne mają znaczenie. Od zaczątku dziejów krainy rdzennie polskie zachowały wiernie ten charakter i mimo długotrwałego wysiłku obcej kolonizacji posiadają ludność, która z podziwu godną wytrwałością oparła się wynarodowieniu. W najcięższych okresach ucisku manifestowała ona sitale związek z Ojczyzną, utrzymywała mowę polską i polskiego narodowego ducha. Kraina to wysokiej kultury rolnej, o-gromnych, najlepiej w Police zagospodarowanych lasów, tysięcy jezior rybnych i bystrych strumieni, dostarczających żywej siły przemysłowi. Z wartością ekonomiczną łączy ona urok krajobrazowy. Jest to bowiem równocześnie zachwycający pięknością widoków błękitny kraj pojezierza, kraj wzgórz lesistych jasnymi wodami oblanych, wyniosłych, nadwiślańskich brzegów. Główną jedmak i nieocenioną wartość przedstawia ta kraina przez to właśnie, że jest „Pomorzem" — że z morzem graniczy i dostęp do niego własny Polsce zapewnia. Posiadając ten szczupły skrawek wybrzeża, na którym fale Bałtyku polskiej dotykają ziemi, odgrywa Pomorze rolę wyjątkową i niczym niezastąpioną •— wśród wszystkich polskich dziedzin jedyną. Pomorze — to kraj, przedzielony wałem zalesionych wzniesień Szwajcarii. Żarnowiec słynny jest ze swego przepięknego klasztoru, pochodzącego z XIII w., w którym, aż do r. 1835 gospodarzyły zakonnice z, reguły Cystersów. Kaszubskiej na dwie części: część północną, dotykającą na znacznej przestrzeni Bałtyku, jest obszarem płaskich kęp i niskich wybrzeży, część południowa, zaniesiona piasczyskami, pokryta ciemno-zielonymi plamami lasów tucholskich, pośród których widnieją spokojnie zwierciadła licznych jezior. Łączy wszystko i skierowuje do wylotu" na świat — do morza — Wisła. Na jej wyniosłych brzegach rozłożyły się główne miasta, ośrodki kultury Pomorza. Wśród grodów nadwiślańskich dolnego biegu rzeki na pierwszym miejscu Toruń wymienić należy. Położony na piaszczystym, lasem porosłym skraju żyznego obsizaru ziemi Chełmińskiej wznosi się na prawym brzegu Wisły. Założone przez Krzyżaków miasto rozrosło się szybko i w średniowieczu Pelplin — Katedra. Pelplin — do niedawna wieś, jest obecnie siedzibą biskupów pomorskich. Katedra pelplińska — dawny kościół Cystersów — jest jednym z najwspanialszych pomników średniowiecznego budownictwa północnej Polski. odegrało doniosłą rolę historyczną w dziejach licznych wojen Polski z Zakonem. Należąc do związku potężnej Hanzy był Toruń przez długie wieki jednym z najbogatszych miast Polski, drugim •— po Gdańsku — ośrodkiem jej handlu zagranicznego. Z jednej strony pośredniczył wraz z Gdańskiem w stałym eksporcie polskiego zboża i drzewa, a z drugiej w dowozie wytworów przemysłu zachodnio-europejs/kiego. Oprócz handlu rozwinął się też w Toruniu przemysł, dochodząc do znacznego rozkwitu, a toruńskie pracownie i warsztaty ludwisarskie i płatnerskie posiadały chliubną reputację. Wychodziły z nich, oibok pięknie brzmiących dzwonów, zbroje hartowne i oręż wysoko ceniony przez współczesnych. Rozwinął się też przemysł spożywczy, a toruńskie pierniki i wódki po dziś dzień cieszą się rozigłosem nie tylko w Polsce ale i daleko poza krajem. Nowe. Niewielkie to miasteczko — to Nowe, ale pełne starych zabytków, leży nad brzegiem Wisły. Dawniej było ono niezmiernie obronne, do dziś zachowały się tylko resztki murów i baszt miejskich oraz starodawne świątynie. Choć wojny szwedzkie, huragan napoleoński i wandalskie rządy pruskie w XIX-ym wieku zniszczyły bardzo wiele cennych zabytków średniowiecznego budownictwa, to jednak jeszcze zachowało się sporo gmachów starodawnych — i kto wie, czy po Krakowie Toruń nie jest miastem najbardziej zasobnym w pamiątki przeszłości. Wśród klejnotów zaibytkowych Torunia na pierwsze miejsce wysuwają się trzy wspaniałe świątynie gotyckie z XIV wieku, noszące typowe znamiona t. zw. gotyku nadwiślańskiego — są to kościoły św. Jakóba, św. Jana i N. M. Panny. Na środku rynku Starego Miasta w otoczeniu stylowych domów znajduje się ogromny również gotycki gmach ratusza toruńskiego. Zbudowany z surowych cegieł, uwieńczony wysoką wieżą, której budowa sięga XIII wieku, przedstawia widok imponujący. Przed ratuszem stoi duży, brązowy pomnik Kopernika. Tutaj to właśnie na rynku toruńskim w r. 1454 Kazimierz Jagiellończyk, zasiadłszy na tronie, przyjmował uroczysty hołd przywróconych Polsce ziem od szlachty i miast Prus i Pomorza. Oczywiście zabytki Torunia nie wyczerpują się na tych paru wymienionych powyżej budowlach lecz nie jest naszym celem w tej chwili szczegółowe opisywanie jego licznych pamiątek przeszłości. spieszno nam podkreślić, że Toruń i dzisiaj jest miastem o ożywionym pulsie życia. Nie tylko za dawnych czasów ale i obecnie stanowi pierwszorzędne ognisko handlu drzewem i zbożem. Posiada również dość znacznie rozwinięty przemysł w postaci szeregu tartaków, gorzelni i fabryk wyrobów żelaznych. Z innydh miast nadwiślańskich Pomorza wymienić przede wszystkim należy Chełmno, jeden z najstarszych grodów tej dzielnicy, istniejący już za pierwszych Piastów. Po sprowadzeniu Krzyżaków do Polski przez Konrada Mazowieckiego było Chełmno przez pewien czas ich główną siedzibą. Po epoce krzyżackich rządów, z pod których wyłamało się Chełmno w r. 1454 przez przyłączenie do Związku Miast Pruskich, stało się stolicą województwa i miastem biskupim. Z powodu licznych świątyń starodawnych i zabytkowego charakteru miasta nieraz Chełmnu miano „małego Krakowa" nadawano. Wszystkie kościoły chełmińskie noszą cechy typowego nadwiślańskiego gotyku. Jeśli chodzi o przeszłość to Chełmno ;eden jeszcze ma powód do chwały. Oto ustrój samorządowy Chełmna pochodzący z XIII wieku, a wzorowany . na miejskim prawie magdeburskim, został następnie przyjęty przez szereg miast polskich i nosił nazwę „prawa chełmińskiego". Dziś Chełmno cichym jest miasteczkiem, ale swą schludnością i licznymi pamiątkami przeszłości niezwykle sympatyczne sprawia wrażenie, ściągając licznych turystów. Na lewym brzegu Wisły przy ujściu Czarnej Wody znajduje się miasto Świecie. W wieku XII-ym było stolicą dzielnicowych książąt pomorskich, a za wojen krzyżackich ważną odgrywało rolę. Krzyżacy też umocnili świecie potężnym zamkiem nad brzegiem Wisły wystawionym, z którego dziś pozostały tylko ruiny z malowniczo wyglądającą basztą. Malowniczość położenia Świecia sprawia, że do tego miasta również jak do Chełmna chętnie zaglądają turyści. Poniżej Świecia na prawym brzegu Wisły wznosi się Grudziądz, miasto z dawien dawna handlowe i warowne. O ożywionym handlu zbożem świadczą istniejące po dziś dzień spichrze starodawne, a o warowności resztki obronnych murów miejskich, które zachowały się w południowej i wschodniej stronie starego miasta oraz samotna wieża zwana Klimkiem, jedyna pozostałość średniowiecznej warowni rozebranej w początkach XIX-go wieku przez rządy zaborcze. Dziś Grudziądz jest miastem wybitnie fabrycznym, ważnym ośrodkiem przemysłu żelaznego i ceramicznego. Rozrasta się szybko i wielkością ustępuje jednemu, tylko Toruniowi. Na północ od 'Grudziądza na lewym brzegu Wisły w pobliżu ujścia Mątawy znajduje się zabytkowny charakter noszące miasteczko Nowe. Zbudowane na wyniosłej krawędzi wyżynnej, okolone resztkami dawnych baszt i murów obronnych — niezwykle piękny przedstawia widok od strony Wisły. Ogólny widok. Tczew — Widok od Wisły. Również na zachodnim brzegu doliny wiślanej rozsiadł się na północ od ujścia Wierzycy starożytny Gniew, szczy-czący się posiadaniem „Domu Sobieskiego", w którym król, będąc posiadaczem starostwa gniewskiego, często zamieszkiwał. Ostatnim miastem Rzeczypospolitej położonym nad Wisłą jest Tczew. Stary to gród książęcy. Podobnie jak inne miasta pomorskie brał udział w wojnach krzyżackich, gdańskich, szwedzkich, napoleońskich. Z tego powodu różne przechodził koleje: to niszczony, to znów odbudowywany — mimo wszystkie-przejścia sporo zachował pamiątek przeszłości zarówno w budowlach zwłaszcza kościelnych jak i w cennych okazach średniowiecznej sztuki złotniczej. Obecnie Tczew jest ważną nadgraniczną stacją węzłową, posiada wielkie warsztaty kolejowe i port rzeczny, który po odpowiedniej rozbudowie stał się od r. 1928 portem dla mniejszych statków morskich. Wymienione powyżej miasta nie wyczerpują długiego szeregu miast Pomorza.

ocena 4/5 (na podstawie 6 ocen)

Zapraszamy do Łeby na wczasy z mnustwem atrakcji.
wczasy, Pomorze, Wypoczynek, Bałtyk, Tczew, Nowe, Gdynia, Pomorze, Wakacje, Zwiedzanie, Historia, Żarnowiec